Wspólna pamięć, strategiczne partnerstwo i europejska przyszłość
Prezydent Francji Emmanuel Macron w Gdańsku

Wizyta Emmanuela Macrona, prezydenta Republiki Francuskiej, w Gdańsku połączyła wymiar historyczny z politycznym, prowadząc od miejsc pamięci po rozmowy o przyszłości współpracy polsko-francuskiej. Program dnia objął przestrzenie kluczowe dla dziedzictwa Solidarności i historii miasta, spotkania na najwyższym szczeblu oraz wydarzenia podkreślające znaczenie dialogu, partnerstwa i europejskiej wspólnoty.

„Gdańsk, miasto wolności i solidarności, od dekad będące symbolem przemian demokratycznych w Europie, jest dziś naturalnym miejscem spotkania przywódców, którzy o przyszłości kontynentu myślą w kategoriach odpowiedzialności, współpracy i wzajemnego szacunku. To tutaj historia dialogu i obywatelskiego zaangażowania spotyka się ze współczesnymi wyzwaniami Europy. Wizyta prezydenta Francji jest potwierdzeniem, że Gdańsk pozostaje ważnym punktem odniesienia dla międzynarodowej debaty i budowania porozumienia ponad granicami” – podkreśla Aleksandra Dulkiewicz.

Wizyta odbyła się na zaproszenie premiera RP Donalda Tuska. Nawiązuje do traktatu o wzmocnionej współpracy i przyjaźni między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Francuską, podpisanego 9 maja 2025 roku w Nancy. W jego ramach 20 kwietnia ustanowiono również Dniem Przyjaźni Polsko-Francuskiej, a w Gdańsku odbył się tym samym I Polsko-Francuski Szczyt Międzyrządowy z udziałem przedstawicieli resortów spraw zagranicznych, obrony, energii oraz kultury i dziedzictwa narodowego.

„Cieszę się, że mamy okazję spotkać się w Europejskim Centrum Solidarności. Jako uczestnik tego wielkiego ruchu niejednokrotnie byłem świadkiem, jak w najtrudniejszych chwilach – w czasie stanu wojennego – nasi francuscy przyjaciele nam pomagali. Kiedy działałem w nielegalnym podziemiu Solidarności, wiele transportów sprzętu, który wspierał budowę ruchu oporu, pochodziło właśnie z Francji. Zawsze będziemy pamiętać także gościnność wobec naszych rodaków, którzy w Paryżu organizowali pomoc w tamtych trudnych latach” – mówił Donald Tusk, premier RP. „Rozmawialiśmy dziś także o przyszłości. To bardzo obiecujące rozmowy – jeśli chodzi o współpracę w energetyce, w szeroko rozumianym bezpieczeństwie, także militarnym, oraz w obszarze kosmosu. Mamy podobny pogląd na sytuację geopolityczną, podzielamy te same obawy dotyczące niestabilności geostrategicznej i tak samo odczytujemy potrzebę wzmocnienia suwerenności Europy oraz naszych państw. Chcemy konsekwentnie wspierać wszystkich, którzy stawiają opór agresji, dbając jednocześnie o relacje transatlantyckie. Mamy tę samą determinację, by utrzymać nasze relacje na wysokim poziomie. Wiemy, że Europa w tych trudnych czasach szczególnie potrzebuje jedności. 

„Razem z moją delegacją jesteśmy bardzo szczęśliwi, że możemy być dziś w Gdańsku, które zajmuje wyjątkowe miejsce w historii Europy. To tutaj obchodzimy pierwszy dzień przyjaźni między naszymi krajami – dzień, który odzwierciedla naszą wdzięczność oraz wartości uosabiane przez Marię Skłodowską-Curie, tak ważną dla historii naszych relacji. Gdańsk jest kolebką Solidarności – symbolem wolności, odwagi i przyjaźni między narodami. Przypomina nam, że walka o wolność ma wymiar wspólnotowy. Dziś również mierzymy się z wyzwaniami: bronimy naszych wartości, przeciwdziałamy powrotowi wojny i ograniczaniu praw jednostki. Wierzymy w patriotyzm otwarty na Europę – Europę, która przygotowuje się na przyszłość. Naszym wspólnym zadaniem jest ochrona naszych dzieci, naszej niezależności i naszej suwerenności. Obecność w Gdańsku nie jest tylko symbolem – to wyraz wspólnej determinacji i drogi, którą razem podążamy. Nasze kraje wierzą w swoją niezależność, ale także w silną i suwerenną Europę. Wspólna praca, którą wykonujemy, pozwala nam iść naprzód” – mówił Emmanuel Macron, prezydent Francji.

Wizyta Emmanuela Macrona rozpoczęła się od uroczystości na Cmentarzu Żołnierzy Francuskich w Gdańsku, jednej z najważniejszych francuskich nekropolii poza granicami kraju. Prezydent oddał hołd pochowanym tam żołnierzom. Ten gest nadał wizycie wyraźny kontekst pamięci i wspólnej historii, która od ponad dwóch stuleci splata losy Polski i Francji.
Kolejnym etapem było przejście do Europejskiego Centrum Solidarności, gdzie delegacja zwiedziła wystawę stałą prezentującą historię ruchu Solidarności oraz przemian demokratycznych w Europie Środkowo-Wschodniej. Prezydentowi Macronowi towarzyszyła Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska, oraz pełniąca obowiązki dyrektorki ECS Magdalena Mistat.

Istotnym elementem programu było także spotkanie z młodzieżą z klas francuskojęzycznych, które podkreśliło znaczenie edukacji, wymiany międzynarodowej i budowania relacji między młodymi Polkami i Polakami oraz Francuzkami i Francuzami.

W symbolicznej przestrzeni sali „Triumf wolności” prezydent Emmanuel Macron i premier Donald Tusk zapisali swoje przesłania na tabliczkach, które następnie zawiesili na ścianie tworzącej napis „Solidarność”. Ten gest, osadzony w kontekście miejsca, stał się wyraźnym odwołaniem do idei wspólnoty i odpowiedzialności za przyszłość Europy.
Zwieńczeniem wizyty była uroczystość wręczenia Nagrody Ministrów Spraw Zagranicznych Polski i Francji im. Bronisława Geremka, która odbyła się w Europejskim Centrum Solidarności. W pierwszej edycji wyróżnienie otrzymał Andrzej Seweryn – aktor i dyrektor teatru, od lat zaangażowany w rozwój relacji polsko-francuskich.

Nagroda, ustanowiona w ramach współpracy międzyrządowej obu krajów i będąca jednym z efektów Traktatu z Nancy, ma na celu uhonorowanie osób szczególnie zasłużonych dla budowania dialogu, wzajemnego zaufania i trwałego partnerstwa między Polską a Francją. Jej patron – Bronisław Geremek – pozostaje symbolem europejskiego myślenia o polityce opartej na wartościach, odpowiedzialności i współpracy ponad podziałami.

Uroczystość zgromadziła przedstawicieli władz państwowych, dyplomacji oraz świata kultury i była nie tylko momentem uhonorowania laureata, lecz także wyrazem wspólnego zobowiązania do rozwijania relacji polsko-francuskich w duchu solidarności i europejskiej jedności.

Wizyta Prezydenta Francji w Gdańsku potwierdziła znaczenie miasta jako przestrzeni dialogu – miejsca, w którym historia spotyka się z teraźniejszością, a doświadczenie Solidarności pozostaje aktualnym punktem odniesienia dla współczesnych wyzwań Europy.

Fot. www.gdansk.pl

Fot. G. Mehring, P. Wittman