Na zdjęciu: Prezydent Dulkiewicz z laureatkami nagrody Europejski Poeta Wolności
Wręczenie Nagrody Europejski Poeta Wolności
17 kwietnia w Teatrze Wybrzeże z rąk prezydent Gdańska Aleksandry Dulkiewicz statuetki odebrały laureatki Nagrody EPW 2026 – Amina Elmi i jej tłumaczka Bogusława Sochańska, autorki tomu „Z całą miłością”. Uroczystość odbyła się w ramach Festiwalu Europejski Poeta Wolności „Miejsca styku”.
Nagroda Literacka Europejski Poeta Wolności przyznawana jest co dwa lata twórcom piszącym w jednym z europejskich języków oraz ich tłumaczom i tłumaczkom na język polski. Wolność zaakcentowaną w nazwie wyróżnienia rozumiana jest jako odwaga przekraczania kulturowych granic oraz śmiałość kształtowania własnych poetyckich wizji. Nagroda posiada wymiar finansowy – poeci otrzymują 100 tys. zł, a tłumacze 20 tys., a jej organizatorem jest Instytut Kultury Miejskiej.
Nagrodzie towarzyszy publikowana od 2010 roku seria wydawnicza prezentująca twórczość poetek i poetów nominowanych w aktualnej edycji konkursu. Dotąd w Gdańsku ukazały się sześćdziesiąt trzy dwujęzyczne znakomicie przetłumaczone tomy autorstwa najciekawszych poetów i poetek współczesnej Europy. Organizatorzy konsekwentnie ułatwiają polskim czytelnikom dostęp do poezji aktualnej i odważnej – w 2026 roku oddali w Państwa ręce kolejnych sześć tomów.
W 2026 roku jury obradujące w składzie: Anna Czekanowicz, Krzysztof Czyżewski (przewodniczący), Cezary Łasiczka, Stanisław Rosiek, Michał Rusinek, Anda Rottenberg, Beata Stasińska, Olga Tokarczuk (obecna online) oraz Andrzej Jagodziński (niegłosujący sekretarz jury) spośród sześciu tomów nominowanych do Nagrody Europejski Poeta Wolności w edycji 2024–2026 nagrodziło tom „Z całą miłością” Aminy Elmi w wyborze i przekładzie z języka duńskiego Bogusławy Sochańskiej.
W uzasadnieniu wyboru jurorzy pisali m.in.: „Tom poezji »Z całą miłością« to przejmujące świadectwo losu nieakceptowanej i wykluczonej imigrantki, która pragnie w Europie znaleźć swój dom i wziąć za niego odpowiedzialność. Zbuntowana przystawia nam zwierciadło, a jednocześnie wyciąga rękę, otwierając drogę do wspólnego życia i wspólnej walki. Także do miłości wolnej od obyczajowej przemocy, czego świadectwem są jej piękne i czyste w swym liryzmie erotyki. Poruszające wiersze Aminy Elmi to gniewny i zarazem pełen empatii głos globalnej większości zamieszkującej Europę. Głos ten niejednokrotnie rozbrzmiewał wśród finalistów gdańskiej Nagrody, a teraz – po raz pierwszy – sięga po najwyższy laur Europejskiego Poety Wolności”.
Statuetki Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności wręczyła Laureatkom Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska, mówiąc m.in.: „Dla Gdańska to wielki honor, że może nagradzać i promować poezję, a poetkom, poetom, tłumaczkom i tłumaczom dodawać skrzydeł. Dziękuję – poetki i poeci – za to, że wlewacie poezję w naszą prozę codzienności. Dziękuję osobom tłumaczącym i wydającym poezję. Dziękuję twórcom festiwalu i nagrody Europejski Poeta Wolności, szczególnie dziękuję Radzie Programowej wydarzenia – Magdalenie Kicińskiej i Małgorzacie Lebdzie. Dziękuję Jury nagrody EPW za czułe i wnikliwe ważenie słów. I dziękuję wszystkim Państwu, którzy czytacie poezję, rozmawiacie o niej i dzielicie się nią. I na koniec znów słowo od Aminy Elmi: »Wolność to coś, czemu sami nadajemy imię«. Z całą miłością, chciałoby się dodać”.
AMINA ELMI (ur. 1994) – duńska poetka somalijskiego pochodzenia. Studiowała anglistykę na Uniwersytecie w Aalborgu, jest także absolwentką kopenhaskiej szkoły pisarzy Forfatterskolen (2023). Jej głośny debiutancki tom „Barbar [Tavshedens objekt]” (Barbarzyńca [Przedmiot milczenia]) ukazał się w sierpniu 2023 roku i zaledwie kilka tygodni po premierze prawa do jego publikacji zostały sprzedane wydawcom z Norwegii oraz Szwecji. Tom uzyskał m.in. prestiżową duńską nagrodę za debiut Bogforums Debutantpris (2023).
BOGUSŁAWA SOCHAŃSKA (ur. 1955) – tłumaczka, eseistka, wydawczyni. Absolwentka Filologii duńskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, gdzie w latach 1980–1995 pracowała jako asystentka i wykładowczyni w Katedrze Skandynawistyki. W latach 1995–1999 attaché i radca kulturalny ambasady PR w Kopenhadze. Była dyrektorką Duńskiego Instytutu Kultury w Polsce (1999–2020). Od 2021 roku prowadzi Szkołę Języków Skandynawskich Driada i współprowadzi Wydawnictwo Driada. Członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Stowarzyszenia Tłumaczy Literackich.
Fot. Jan Rusek dla IKM
Prezydent Dulkiewicz wręcza nagrodę Europejski Poeta Wolności Aminie Elmi
Wręczenie nagrody Europejski Poeta Wolności Bogusławie Sochańskiej