Rok Pomorskiego Rzemiosła 2025: tradycja, rozwój i perspektywy — Magazyn Pomorski

POWRÓT/WSTECZ

Rok Pomorskiego Rzemiosła 2025: tradycja, rozwój i perspektywy

Rok Pomorskiego Rzemiosła 2025 zamyka się bogatym bilansem inicjatyw, wydarzeń i projektów, które umocniły znaczenie rzemieślników w gospodarce i rynku pracy regionu. To był czas intensywnej pracy na rzecz promocji rzemiosła i kształcenia zawodowego, ale też integracji i wzmacniania wspólnej tożsamości rzemiosła na Pomorzu. To także Rok, który wyznaczył nowe kierunki rozwoju na kolejne lata, bo pomorskie rzemiosło ma bogatą historię i dorobek, ale również ma przyszłość – i chce tę przyszłość aktywnie kształtować.

Rok Pomorskiego Rzemiosła 2025 został ustanowiony Uchwałą Sejmiku Województwa Pomorskiego we wrześniu 2024 roku. Inicjatorem oraz głównym organizatorem wydarzeń Roku była Pomorska Izba Rzemieślnicza Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Gdańsku, która właśnie w 2025 roku obchodziła jubileusz 80-lecia. W obchody Roku zaangażowały się wszystkie organizacje rzemieślnicze z województwa – także Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości Pomorza Środkowego ze Słupska oraz cechy rzemieślnicze.

Patronami Honorowymi Roku zostali: Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Minister Agnieszka Majewska, Wojewoda Pomorska Beata Rutkiewicz, Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk, Prezes Związku Rzemiosła Polskiego Profesor Jan Klimek, Prezydent Miasta Gdańska Aleksandra Dulkiewicz oraz Konwent Powiatów Województwa Pomorskiego.

Rok Pomorskiego Rzemiosła był szczególnym etapem w historii rzemiosła na Pomorzu. Był okresem intensyfikacji działań na rzecz promocji rzemieślników i kształcenia zawodowego w rzemiośle, a także wzmocnienia szkolnictwa branżowego, podniesienia prestiżu pracy rzemieślniczej i wzmocnienia współpracy między instytucjami odpowiedzialnymi za rozwój gospodarczego ekosystemu Pomorza. Był to czas aktywnego zaangażowania, ważnych inicjatyw oraz budowania silniejszej pozycji rzemiosła w regionie, intensyfikacji współpracy z samorządami oraz instytucjami rynku pracy i oświaty. To okres, w którym izby, cechy i rzemieślnicy połączyli siły, aby umacniać wielowiekową tradycję rzemieślniczą Pomorza, a jednocześnie odpowiadać na nowe wyzwania współczesnej gospodarki.

Obchody Roku rozpoczęła w styczniu 2025 roku jego uroczysta inauguracja w Urzędzie Marszałkowskim, z mocną reprezentacją rzemiosła, w tym pocztów sztandarowych i delegacji ze wszystkich pomorskich Cechów, Izb i szkół rzemiosła. Podczas wykładu inauguracyjnego nt. historii, etosu i wyzwań rzemiosła na przyszłość, prof. Cezary Obracht-Prondzyński podkreślił, że „na solidne rzemiosło zawsze będzie popyt i zawsze będzie ono w cenie.”

Hasło „rzemiosło: tradycja i nowoczesność” nadało ton obchodom Roku, a Patroni Honorowi towarzyszyli i uczestniczyli w organizowanych uroczystościach, podkreślając rolę rzemiosła w budowaniu potencjału gospodarczego, społecznego i kulturalnego regionu. Główne uroczystości to Pomorska Gala Rzemiosła, podczas której wręczono odznaczenia państwowe i rzemieślnicze dla zasłużonych w rzemiośle osób, a także przyznano tytuły Ambasadorów Pomorskiego Rzemiosła. Ważnym wydarzeniem była międzynarodowa konferencja „Rzemiosło jako motor rozwoju gospodarczo-społecznego w Europie”, w ramach polskiej prezydencji w Unii Europejskiej, z udziałem partnerów z Izb Rzemieślniczych z Würzburga, Hamburga i Normandii oraz z Polski, ponadto reprezentantów Parlamentu Hanzeatyckiego, a także przedstawicieli władz z Polski, Niemiec i Francji.

Tradycyjnie już rzemieślnicy obecni byli na Jarmarku Świętego Dominika w Gdańsku z kolejną edycją Pomorskiego Święta Rzemiosła. Wspaniała Parada Rzemieślników zachwyciła mieszkańców miasta oraz rzesze turystów odwiedzających Jarmark, a bogaty program rzemieślniczych atrakcji przyciągnął tłumy ludzi. Różnorodność rzemieślniczych stanowisk prezentujących wyroby i usługi często z zakresu zawodów unikatowych i ginących, a do tego degustacje przysmaków, animacje i konkursy dla dzieci i młodzieży, dużo dobrej muzyki i niepowtarzalna atmosfera – z tego właśnie znane jest to Święto, które wspaniale wpisało się w kalendarz Jarmarkowych imprez.

Wydarzenia organizowane były także w regionach przez cechy rzemieślnicze, przyjmując szczególnie podniosły i ważny charakter dla społeczności rzemieślników – w Pucku, Wejherowie, Starogardzie Gdańskim, Redzie, Rumi, Kwidzynie, Tczewie, Lęborku i Chojnicach. Część z tych uroczystości miała charakter jubileuszowy, bo większość pomorskich Cechów także może pochwalić się długą historią swojej działalności. Gale, wspólne śniadania biznesowe, pikniki zgromadziły wielu rzemieślników wraz z rodzinami, a ponadto przedstawicieli władz samorządowych, instytucji publicznych i partnerów oraz przyjaciół rzemiosła. Były to także okazje do docenienia pracy rzemieślników i ich zaangażowania w organizację rzemiosła.

Jednym z najważniejszych elementów Roku Pomorskiego Rzemiosła była intensywna praca na rzecz odbudowy prestiżu zawodów rzemieślniczych oraz wzmacniania dualnego kształcenia zawodowego. Służyły temu takie inicjatywy jak konferencje, targi, konkursy i śniadania biznesowe. Wydarzenia organizowane były w partnerstwie z takimi instytucjami jak: Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku, Pomorski Kurator Oświaty, czy Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna oraz Pomorski Wojewódzki Zespół Koordynacji ds. wspierania, koordynowania i monitorowania wdrażania Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 w województwie pomorskim. Część z tych wydarzeń zorganizowana została w ramach programu „Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych”. Konferencje położyły duży nacisk na atrakcyjność kształcenia zawodowego w systemie dualnym w rzemiośle oraz na ogromne możliwości jakie oferuje kształcenie ustawiczne. Wiele uwagi poświęcono tematyce doradztwa zawodowego, które odgrywa dziś kluczową rolę w budowaniu świadomości o zawodach rzemieślniczych, ale też pełni funkcję wizerunkową: pokazuje rzemiosło jako nowoczesną, potrzebną i rozwojową ścieżkę kariery.

Szczególne znaczenie miały uroczystości o przepięknej tradycyjnej oprawie. W Wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku odbyło się wręczenie świadectw czeladniczych trzydziestu najlepszym absolwentom szkół branżowych z województwa, którzy zdali egzaminy czeladnicze w Izbach w Gdańsku i w Słupsku. To wyjątkowa forma powitania młodych czeladników w rodzinie rzemieślniczej. Natomiast w pięknych wnętrzach Filharmonii Kaszubskiej w Wejherowie zorganizowano uroczystość ślubowania i pasowania uczniów pierwszych klas branżowych szkół ze szkół rzemiosła z Pomorza, na młodocianych pracowników – adeptów rzemiosła. Pośród setki młodzieży znaleźli się uczniowie z czterech szkół rzemiosła funkcjonujących na Pomorzu: Pomorskich Szkół Rzemiosł im. Wiesława Szajdy w Gdańsku, z Niepublicznej Szkoły Rzemiosła im. Św. Józefa w Wejherowie, z Branżowej Szkoły I Stopnia „Rzemiosło” w Słupsku oraz z Niepublicznej Branżowej Szkoły I Stopnia „Rzemieślnik” z Lęborka. Uroczystość pasowania uczniów szkół branżowych na młodocianych pracowników – adeptów rzemiosła to wyjątkowe wydarzenie, które symbolicznie otwiera drogę młodych ludzi do świata pracy i tradycji rzemieślniczych. Zarówno akt pasowania na młodocianego pracownika jak i na czeladnika, to tradycyjne ceremonie pasowania Szablą Kilińskiego – najwyższym odznaczeniem w rzemiośle polskim. Pasowanie podkreśla wagę współpracy między szkołami, pracodawcami – rzemieślnikami, organizacjami rzemiosła i samorządami, a jednocześnie przypomina, że rzemiosło to nie tylko zawód, lecz także pasja, odpowiedzialność i tradycja przekazywana z pokolenia na pokolenie.

Rok Pomorskiego Rzemiosła to także czas wzmocnienia partnerstw z samorządami oraz instytucjami rynku pracy i oświaty. Tematyka roli rzemiosła w rozwoju gospodarczym, społecznym i kulturowym regionu, była również obecna regularnie w dyskusjach i stanowiskach podejmowanych przez takie gremia jak Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego, Pomorska Wojewódzka Rada Rynku Pracy, czy Pomorska Rada Przedsiębiorczości.

Rzemiosło od zawsze było blisko Boga i Kościoła, dlatego wydarzeniom rzemieślniczym w Roku Pomorskiego Rzemiosła towarzyszyły msze święte w intencji pomorskich rzemieślników oraz wspólna modlitwa z udziałem Biskupów i Kapelanów Rzemiosła. Wyjątkowym wydarzeniem były uroczystości ku pamięci ofiar zbrodni ludobójstwa w Lasach Piaśnickich i uroczyste poświęcenie grobu masowego nr 12 – pomnika pomordowanych rzemieślników. To pierwsza taka inicjatywa w kraju, a jej realizacja wymagała ogromnej aktywności społecznej wielu osób z organizacji rzemiosła oraz wsparcia firm i instytucji.

Miniony Rok przyniósł wiele wydarzeń edukacyjnych i branżowych, projektów wspierających kwalifikacje zawodowe oraz aktywności promujących rzemiosło wśród mieszkańców Pomorza, zwłaszcza młodego pokolenia. Był to czas wielu spotkań, prezentacji, debat i co najcenniejsze – rozmów i dialogu. Dzięki konsekwentnym działaniom wielu środowisk rzemieślniczych udało się wzmocnić wizerunek rzemiosła jako sektora nowoczesnego, stabilnego i pełnego realnych możliwości zawodowych, ale też środowiska dumnego ze swoich tradycji i bogatego dziedzictwa. Rok Pomorskiego Rzemiosła pokazał, że rzemiosło jest nie tylko fundamentem lokalnej gospodarki, lecz także ważną częścią tożsamości regionu. Dzięki zaangażowaniu rzemieślników Pomorze jest przykładem regionu, w którym tradycja spotyka się z nowoczesnością, a fach w ręku pozostaje jednym z najcenniejszych zasobów gospodarczych i społecznych.

Zbigniew Stencel, Prezes Pomorskiej Izby Rzemieślniczej MSP: „Dobiega końca wyjątkowy okres w historii naszego środowiska – Rok Pomorskiego Rzemiosła. To rok intensywnej pracy i wielu inicjatyw, które umocniły pozycję rzemiosła zarówno w gospodarce regionu, jak i w świadomości społecznej. Chciałbym serdecznie podziękować – zarządom, członkom i pracownikom Cechów i Izb, instruktorom zawodu, nauczycielom, dyrektorom szkół rzemiosła, partnerom instytucjonalnym, ale przede wszystkim Rzemieślnikom, którzy na co dzień budują siłę rzemiosła. Serdeczne podziękowania kieruję do Patronów Honorowych Roku – za ich towarzyszenie i uczestniczenie w naszych wydarzeniach, za każde serdeczne słowo i wsparcie. Minione miesiące pokazały z niezwykłą mocą, że rzemiosło to nie tylko część gospodarki. To ludzie, którzy swoją pracą, pasją i odpowiedzialnością tworzą tkankę Pomorza. To setki rodzinnych firm, tysiące pracowników i młodocianych, którzy w rzemiośle odnajdują przyszłość, stabilność i godność pracy. To, co w rzemiośle najpiękniejsze – mistrzowskie przekazywanie wiedzy – wciąż jest naszą największą wartością. W czasach dynamicznych zmian technologicznych to właśnie ludzkie umiejętności, doświadczenie i rzetelność stają się bezcenne. A do wszystkich rzemieślników kieruję prosty apel: Bądźmy dalej odważni, aktywni i solidarni. Tylko razem możemy bronić interesów naszych firm, naszych pracowników i naszych młodych adeptów. Rzemiosło było, jest i będzie ważną częścią Pomorza – i to właśnie my jesteśmy jego fundamentem.”

Tadeusz Zdunek, Zastępca Prezesa Pomorskiej Izby Rzemieślniczej MSP: „Mijający Rok Pomorskiego Rzemiosła przyniósł wiele pozytywnych inicjatyw i wzmocnienie rzemiosła w regionie. Jednocześnie wciąż warunki prowadzenia działalności gospodarczej ograniczają rozwój sektora MŚP. Pośród barier, które najbardziej dotykają rzemieślników, wymienić trzeba: wysokie koszty pracy, rosnące obciążenia podatkowe i składkowe, biurokracja utrudniająca prowadzenie firm, ciągłe zmiany prawa, które odbierają rzemieślnikom poczucie stabilizacji, deficyt wykwalifikowanych kadr w wielu zawodach. To także wciąż zbyt małe docenienie roli rzemieślników – pracodawców kształcących młodocianych pracowników na potrzeby lokalnego rynku pracy. To są bardzo ważne głosy naszego środowiska, które jako Izba będziemy nadal nagłaśniać – z determinacją i odpowiedzialnością. Naszą rolą jest nie tylko reprezentowanie rzemieślników, ale również skuteczne zabieganie o zmiany systemowe, które pozwolą mikro, małym i średnim przedsiębiorstwom rozwijać się bez barier. Rzemiosło pozostaje jednym z najbardziej odpornych i elastycznych sektorów polskiej gospodarki. Dziś widać wyraźnie, że to właśnie małe, lokalne firmy są siłą, która buduje regionalną stabilność i rozwój.”

Agnieszka Majewska, Rzecznik Małych o Średnich Przedsiębiorców: „Rok Pomorskiego Rzemiosła w sposób wyjątkowy pokazał, jak fundamentalną rolę w polskiej gospodarce odgrywają małe, rodzinne firmy rzemieślnicze. Chciałbym wyrazić moje ogromne uznanie dla pracy środowiska rzemieślniczego Pomorza. Dzięki zaangażowaniu, determinacji i codziennemu trudowi rzemiosło nie tylko przetrwało trudne czasy, ale w wielu obszarach umocniło swoją pozycję i zyskało nowe perspektywy rozwoju. Niewątpliwie rzemiosło to siła, która od pokoleń stabilizuje lokalne rynki, daje zatrudnienie i oferuje usługi, bez których żaden region nie mógłby prawidłowo funkcjonować. To właśnie rzemieślnicy – mikro i mali przedsiębiorcy – są najbliżej ludzi, ich codziennych potrzeb i problemów. Rzemieślnicy nie tylko tworzą miejsca pracy, ale także kształcą kolejne pokolenia fachowców, co w obecnej sytuacji demograficznej i gospodarczej ma znaczenie absolutnie kluczowe. Dzisiejsze rzemiosło to połączenie tradycji, odpowiedzialności i nowoczesności. I ten rok wyraźnie to potwierdził. Gratuluję Pomorskiej Izbie Rzemieślniczej MSP organizacji Roku, wielu ważnych i inspirujących wydarzeń oraz inicjatyw, które owocować będą w przyszłości.”

Małgorzata Wokacz-Zaborowska, Dyrektorka Pomorskiej Izby Rzemieślniczej MSP: „Rok Pomorskiego Rzemiosła to dla naszej Izby i całego środowiska, czas wyjątkowo intensywny, pełen pracy, współpracy i wspólnych sukcesów. Ten Rok pokazał, jak silne i potrzebne jest rzemiosło – zarówno jako fundament regionalnej gospodarki i jej odporności, jak i jako depozyt tradycji, kompetencji oraz odpowiedzialnego kształcenia przyszłych pokoleń. Zrealizowaliśmy dziesiątki inicjatyw, które wzmocniły widoczność rzemiosła w przestrzeni publicznej. Wspieraliśmy przedsiębiorców w dostosowywaniu się do dynamicznych zmian prawnych i gospodarczych, a także rozwijaliśmy współpracę ze szkołami, samorządami i instytucjami rynku pracy i oświaty, wzmacniając system dualnego kształcenia. Ten Rok pokazał również, jak ogromny potencjał drzemie w młodych ludziach, którzy coraz częściej szukają w rzemiośle stabilnej i atrakcyjnej ścieżki kariery. Chciałabym serdecznie podziękować wszystkim rzemieślnikom, członkom Izby, partnerom społecznym i instytucjonalnym za współpracę, zaangażowanie i zaufanie. Dzięki Państwa determinacji Rok Pomorskiego Rzemiosła stał się nie tylko symbolicznym wyróżnieniem, ale przede wszystkim realnym impulsem do dalszego działania. Przed nami kolejne lata pracy – bogatsze o doświadczenia, silniejsze o wspólnotę, bardziej świadome swojej roli w gospodarce. Jestem przekonana, że rzemiosło na Pomorzu nadal będzie wzorem solidności, jakości i odpowiedzialności.”

Fot. Pomorska Izba Rzemieślnicza MSP