Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Oddział w Gdańsku zawsze blisko morza

Polskie Towarzystwo Ekonomiczne (PTE) jest ogólnopolskim, niezależnym, profesjonalnym stowarzyszeniem ekonomistów zrzeszającym zarówno pracowników uczelni i instytutów naukowych, jak i praktyków gospodarczych. Działa nieprzerwanie od 1945 roku, a obecnie w jego strukturze organizacyjnej znajdują się 22 oddziały (tj. samodzielne jednostki terenowe posiadające osobowość prawną), zaś liczba członków wynosi ok. 2000. Towarzystwo realizuje różne cele statutowe, w tym: upowszechnia wiedzę i kulturę ekonomiczną, współtworzy warunki rozwoju nauk ekonomicznych i prezentuje ich dorobek, ułatwia podnoszenie kwalifikacji zawodowych ekonomistów, kształci nauczycieli przedmiotów ekonomicznych, inspiruje i wspiera działania zmierzające do zrównoważonego rozwoju kraju oraz regionów, chroni interesy zawodowe ekonomistów, integruje środowiska ekonomistów reprezentujących naukę i działalność gospodarczą. Te cele osiąga przez różnorodne działania zarówno na szczeblu krajowym (w ramach pracy Zarządu Krajowego oraz Rady Naukowej), jak i w poszczególnych oddziałach terenowych obejmujących zasięgiem swojego działania całą Polskę.

Towarzystwo inicjuje i prowadzi badania naukowe w zakresie nauk ekonomicznych i innych nauk społecznych, a ich wyniki są publikowane oraz prezentowane podczas organizowanych kongresów, zjazdów, konferencji, sympozjów, seminariów, konwersatoriów, odczytów, wykładów, konsultacji. W tym obszarze aktywnie działa Rada Naukowa. Szczególne miejsce wśród aktywności Towarzystwa zajmuje działalność szkoleniowa, obejmująca kształcenie, dokształcanie i doskonalenie zawodowe kadr ekonomistów, która należała do najważniejszych już od lat 50. XX wieku, zaś w latach 70. i 80. dodatkowo organizowano szkolenia i konferencje poświęcone wdrażaniu reformy gospodarczej, a także zajęto się doradztwem ekonomicznym (Towarzystwo zaczęło przygotowywać ekspertyzy i projekty wdrożeń różnych rozwiązań na zamówienie przedsiębiorstw, co do dziś pozostaje bardzo istotnym obszarem jego aktywności). Na przełomie wieków PTE aktywnie włączyło się w transformację polskiej gospodarki i adaptację nauk ekonomicznych do nowych wolnorynkowych warunków funkcjonowania kraju. Od 2003 roku prowadzi działalność gospodarczą (wygospodarowane środki finansowe przeznacza na działalność statutową) opartą głównie na publikacji i sprzedaży książek, wynajmie nieruchomości, organizacji odpłatnych szkoleń oraz doradztwie i sporządzaniu ekspertyz na zlecenie jednostek samorządu terytorialnego oraz podmiotów komercyjnych. Środki finansowe na działalność są pozyskiwane także od sponsorów oraz z funduszy Unii Europejskiej przeznaczanych na realizację różnorodnych projektów związanych z celami statutowymi Towarzystwa. 

Bardzo istotnym obszarem działalności Towarzystwa jest współpraca z innymi organizacjami o charakterze społecznym (m.in. Federacją Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT, Towarzystwem Naukowym Organizacji i Kierownictwa, Stowarzyszeniem Księgowych w Polsce, Zrzeszeniem Prawników Polskich), a także z Polską Akademią Nauk. Polskie Towarzystwo Ekonomiczne organizuje Kongresy Ekonomistów Polskich, w których biorą udział ekonomiści (naukowcy i praktycy) oraz politycy gospodarczy. Dotychczas odbyło się 11 kongresów (ostatni w grudniu 2025 roku, pt. „Ekonomia i gospodarka w czasach niepewności”, zbiegł się w czasie z jubileuszem osiemdziesięciu lat nieprzerwanej działalności PTE).

Wiedzę i kulturę ekonomiczną PTE upowszechnia, organizując konferencje naukowe i seminaria (w tym cykliczne, m.in. „Czwartki u Ekonomistów”) oraz liczne konkursy z nagrodami, m.in. na najlepsze prace z zakresu ekonomii (w poszczególnych oddziałach), zaś przy współpracy z Ministerstwem właściwym do spraw edukacji narodowej od 1987 roku jest organizowana Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla uczniów szkół ponadpodstawowych. Dotychczas odbyło się 39 edycji tej olimpiady, z udziałem ponad 330 tys. uczestników. Każda z olimpiad jest podporządkowana wybranej myśli przewodniej, a jej temat związany z aktualnymi problemami ekonomicznymi i społecznymi Polski. 

Oddział Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Gdańsku, początkowo określany mianem Oddziału Morskiego PTE, rozpoczął działalność w dniu 13 listopada 1946 r. Grupą inicjatywną jego powołania byli ekonomiści powiązani z ówczesną Delegaturą Rządu do Spraw Wybrzeża, kierowaną przez inż. Eugeniusza Kwiatkowskiego, zaliczanego do czołowych międzywojennych działaczy Polski Odrodzonej, m.in. współtwórcy Gdyni. I to właśnie on jako pierwszy pełnił funkcję prezesa oddziału. 

Oddział Morski PTE w pierwszym okresie działalności był organizacją elitarną, skupiającą naukowców i praktyków, którzy wiedzę i kwalifikacje pozyskali w okresie międzywojennym. Był to wąski krąg pasjonatów, entuzjastów ekonomii teoretycznej i jej zastosowań w ówczesnej powojennej gospodarce. W Statucie PTE z 1947 r. zapisano obowiązek posiadania przez członków wyższego wykształcenia. Z czasem jednak został on zniesiony i dziś organizacja ma charakter powszechny i skupia osoby zainteresowane problematyką ekonomiczną, niekoniecznie legitymujące się wyższym wykształceniem.

W 80-letniej historii Oddziału PTE w Gdańsku można wskazać kilka etapów, począwszy od trudnego funkcjonowania w czasach tzw. realnego socjalizmu (najtrudniejszego w związku z koniecznością unikania nacisków politycznych), gdy potrzeba dostępu do rzetelnej wiedzy ekonomicznej wśród pracowników trójmiejskich przedsiębiorstw doprowadziła do tworzenia kół zakładowych PTE w przedsiębiorstwach, zwłaszcza gospodarki morskiej (co przyczyniło się do wzrostu liczebności członków organizacji), poprzez okres stagnacji działalności w latach 80., nacechowanych głębokimi przemianami politycznymi, gospodarczymi i społecznymi, skutkującymi wyraźnym spadkiem popularności i ograniczeniem działalności stowarzyszeń zawodowych, a następnie przełomu lat 80. i 90., kiedy podjęto działania na rzecz kształtowania nowego rynkowego ładu gospodarczego, rozwoju przedsiębiorczości zapewniającej wysoką efektywność, a także zapewnienia apolityczności organizacji, aż po etap nowej rzeczywistości systemowej, który rozpoczął się na przełomie wieków i trwa do dziś, a charakteryzuje się otwarciem na nowe inicjatywy sprzyjające pozyskiwaniu środków na działalność i jednoczesnym wypełnianiem celów statutowych, a zwłaszcza popularyzowaniem rzetelnej wiedzy ekonomicznej. Aktualnie Oddział zrzesza nieco ponad 160 członków. Od 2020 roku posiada nową siedzibę w Sopocie przy ul. Armii Krajowej 116/11.

Obecnie Oddział PTE w Gdańsku prowadzi kursy i szkolenia dotyczące finansów, księgowości, podatków, kadr, prawa pracy, administracji, marketingu, sprzedaży, obsługi klienta, funduszy unijnych, obsługi komputera, tworzenia grafik komputerowych, cyberbezpieczeństwa, BHP, umiejętności personalnych, zamówień publicznych, bankowości dla seniorów i inne. Wysoki poziom jakości działalności szkoleniowej Oddziału potwierdzają m.in. akredytacje i certyfikaty (np. Certyfikat nr 1132/2012 Systemu Zarządzania Jakością PTE Oddział w Gdańsku potwierdzający zgodność aktywności z wymaganiami normy ISO 9001:2015-10 w zakresie działalności szkoleniowej).

Zarząd gdańskiego Oddziału PTE konsekwentnie realizuje wizję, którą jest stworzenie wiodącego centrum wiedzy ekonomicznej i upowszechnienia dobrych praktyk gospodarczych w regionie pomorskim. Kształtuje pozytywny wizerunek PTE w najbliższym otoczeniu i wyróżniającą się markę Oddziału jako organizacji szkoleniowej. Misja Oddziału brzmi: „Bliżej ekonomii, gospodarki, ludzi i morza”, zaś cele strategiczne obejmują, poza kształtowaniem świadomości i upowszechnianiem wiedzy ekonomicznej, promowaniem uzdolnionej młodzieży szkolnej i akademickiej, działalnością popularyzatorską i edukacyjną na rzecz społeczności regionalnej, realizację misji specjalnej – poszanowania morskich tradycji Oddziału.

Morskie tradycje Oddziału Gdańskiego PTE, a także działania statutowe w zakresie popularyzacji wiedzy i krzewienia kultury ekonomicznej, mają szczególne znaczenie w roku jubileuszowym. Otóż 2026 to rok 80-lecia Oddziału, który – pozostając wiernym swoim tradycjom, szanującym swoją historię (w dużej mierze będącą historią ludzi zaangażowanych w społeczny ruch ekonomistów na Wybrzeżu Gdańskim) – patrzy też w przyszłość, nie zapominając jednocześnie o wyzwaniach obecnej rzeczywistości.

Szczególne miejsce w działalności statutowej Oddziału zajmuje nawiązywanie współpracy oraz działania podejmowane wraz z innymi organizacjami, w tym z Oddziałem Okręgowym Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, Regionalnym Oddziałem Polskiej Izby Biegłych Rewidentów w Gdańsku, Oddziałem Pomorskim Krajowej Izby Doradców Podatkowych, Polskim Klastrem Rzecznym, Powiślańską Akademią Nauk Stosowanych, Wydziałem Zarządzania i Wydziałem Ekonomicznym Uniwersytetu Gdańskiego,  Stowarzyszeniem Kobiet Gospodarki Morskiej i Handlu WISTA Poland. W 2025 roku Oddział został członkiem „Pracodawców Pomorza”, a także „Kaszubskiego Związku Pracodawców”.

Swoje aktualne zadania statutowe Oddział wykonuje zwłaszcza poprzez seminaria, konferencje i wykłady, które odbywają się w siedzibie lub innych placówkach, np. bibliotekach publicznych. Część aktywności odbywa się online (np. cykl webinariów o tematyce żeglugi wodnej śródlądowej i jej powiązań z funkcjonowaniem portów morskich – odbywa się we współpracy z Polskim Klastrem Rzecznym). W siedzibie Towarzystwa w Sopocie odbywają się spotkania dyskusyjne „zaprzyjaźnionych” organizacji, np. z WISTA Poland, a także seminaria naukowe współorganizowane z kołami naukowymi, np. Morskim Kołem Naukowym z Wydziału Ekonomicznego UG. Oddział uczestniczy również w zróżnicowanych inicjatywach lokalnych, np. Pikniku Organizacji Pozarządowych w Sopocie czy Targach Pracy.

W 2026 roku są planowane dwa znaczące wydarzenia, wprost powiązane z obchodami jubileuszu 80-lecia. W dniu 19 czerwca br. w siedzibie Oddziału w Sopocie odbędzie się uroczyste posiedzenie Zarządu Krajowego PTE połączone z seminarium poświęconym historii Oddziału i jego morskiej tożsamości. Drugim ważnym wydarzeniem będzie Zjazd Oddziału w dniu 26 września br., który będzie podsumowaniem 5-letniej kadencji obecnych władz oraz zwieńczeniem obchodów 80-lecia w postaci konferencji naukowej. Na to wydarzenie będą zaproszeni wszyscy członkowie PTE zrzeszeni w Oddziale, a także przedstawiciele władz centralnych Towarzystwa oraz goście ze współpracujących organizacji i władze lokalne.

Hanna Klimek, Beata Majecka
Do przygotowania tekstu wykorzystano materiały wewnętrzne PTE Oddział w Gdańsku.

Finały Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej

Festyn NGO Sopot

Finały Konkursów Prac Dyplomowych

Lutowe spotkanie Forum Kobiet Pracodawców Pomorza