Dual use – technologie podwójnego zastosowania

W Rumi odbyło się pierwsze spotkanie przedsiębiorców poświęcone technologiom podwójnego zastosowania – pod hasłem „Dual use – kooperacja, wyzwania, szanse i kierunki finansowania w dobie energetyki jądrowej i morskiej energetyki wiatrowej”. 

Zamknięte wydarzenie w Stacji Kultura w Rumi, zorganizowane przez Urząd Miasta Rumi oraz spółkę miejską Rumia Invest Park , zgromadziło przedstawicieli ok. 40 dużych przedsiębiorstw, sektora MŚP, ekspertów rynku finansowego i technologicznego, a także reprezentantów organizacji pracodawców. 

Celem spotkania było przybliżenie przedsiębiorcom technologii dual use i jej zastosowania, możliwości współpracy z partnerami sektora technologicznego i badawczo-rozwojowego, a przede wszystkim dostępnych źródeł finansowania dla projektów o strategicznym znaczeniu. Przedstawiciele Deloitte oraz Centrum Techniki Okrętowej SA zaprezentowali zarówno krajowe, jak i unijne instrumenty wsparcia dla projektów realizowanych jednocześnie dla celów cywilnych i obronnych. 

Wydarzenie spotkało się z bardzo dużym zainteresowaniem przedsiębiorców z całej Polski. Obecność firm reprezentujących tak różnorodne branże pokazała, że temat technologii podwójnego zastosowania przestaje być niszowy, a staje się jednym z kluczowych kierunków rozwoju nowoczesnego przemysłu.

„Spotkanie, które pierwotnie planowaliśmy jako kameralne, przerosło nasze oczekiwania” – podkreśliła Agnieszka Rodak, prezes Zarządu Rumia Invest Park. „Wysoka frekwencja oraz zainteresowanie ze strony znaczących firm z całej Polski pokazały wyraźnie, że biznes jest dziś gotowy do poważnej rozmowy o technologiach podwójnego zastosowania i aktywnie poszukuje przestrzeni do współpracy, wymiany doświadczeń oraz wspólnego rozwoju innowacji.”

Znaczenie dual use w dzisiejszej rzeczywistości
W trakcie konferencji wiele uwagi poświęcono praktycznemu znaczeniu dual use dla przedsiębiorstw, szczególnie sektora MŚP. Eksperci zwracali uwagę, że technologie podwójnego zastosowania nie stanowią odrębnej branży, lecz są naturalnym rozszerzeniem kompetencji rozwijanych już dziś w przemyśle, energetyce czy sektorze nowych technologii. Coraz częściej rozwiązania projektowane dla zastosowań cywilnych znajdują równoległe wykorzystanie w obszarze bezpieczeństwa państwa, infrastruktury krytycznej czy obronności, jednocześnie oferując firmom możliwość znacznej przewagi.

„Obecny moment jest wyjątkowy, ponieważ z jednej strony rośnie popyt na tego typu rozwiązania, a z drugiej pojawiły się realne instrumenty wsparcia finansowego, które mogą istotnie przyspieszyć rozwój firm oraz ich wejście w nowe łańcuchy wartości – również w przypadku sektora MŚP” – wskazywał Krzysztof Wojtowicz, Partner Associate Tax Department.

Wsparcie finansowe i pozafinansowe
Podczas spotkania zwracano uwagę, że zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym dostępne są obecnie szerokie i bezprecedensowe możliwości finansowania projektów dual use. Coraz większy nacisk kładziony jest na rozwój technologii wzmacniających bezpieczeństwo, odporność gospodarczą oraz konkurencyjność europejskiego przemysłu.

Przedsiębiorstwa rozwijające technologie podwójnego zastosowania (dual use) mogą dziś korzystać z wielu instrumentów wsparcia – od ulg podatkowych i bezzwrotnych dotacji, po preferencyjne finansowanie, granty inwestycyjne oraz fundusze kapitałowe. Wśród najważniejszych mechanizmów wspierających rozwój tego sektora wskazywano m.in. Polską Strefę Inwestycji, umożliwiającą uzyskanie zwolnienia podatkowego na podstawie Decyzji o wsparciu, ulgę B+R, ulgę na prototyp, granty rządowe oraz program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), w tym kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania.

Istotną rolę odgrywa również Ścieżka SMART, wspierająca zarówno projekty badawczo-rozwojowe, jak i wdrożeniowe, a także rozwijana na poziomie europejskim Platforma STEP, koncentrująca się m.in. na projektach związanych z obronnością, technologiami strategicznymi oraz bezpieczeństwem.

Podkreślano także, że szczególne znaczenie w rozwoju sektora dual use przypisuje się małym i średnim przedsiębiorstwom, które dzięki swojej elastyczności i zdolności do szybkiego wdrażania innowacji mogą skutecznie budować przewagę konkurencyjną oraz odpowiadać na dynamicznie zmieniające się potrzeby rynku i sektora bezpieczeństwa.

To dobry moment, aby polskie firmy – zarówno lokalne, jak i funkcjonujące w międzynarodowych grupach – aktywnie zainteresowały się instrumentami wsparcia dla projektów dual use, ponieważ ich dostępność i skala są dziś bezprecedensowe. „Widzimy wyraźnie, że zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym pojawiły się mechanizmy, które nie tylko wspierają innowacje, ale wprost promują projekty o charakterze strategicznym, łączące przemysł z bezpieczeństwem” – jak podkreślał Krzysztof Wojtowicz.

Istotnym elementem wydarzenia była również ożywiona dyskusja w trakcie spotkania o kompetencjach przyszłości i potrzebie przygotowania kadr dla rozwijających się sektorów strategicznych. Agnieszka Rodak, prezeska Rumia Invest Park, zwracała uwagę, że rozwój nowoczesnego przemysłu wymaga nie tylko infrastruktury inwestycyjnej, ale przede wszystkim odpowiednio przygotowanych specjalistów.

„Dziś nie wystarczy już tylko przygotowanie terenów inwestycyjnych czy infrastruktury. Równie ważne są kompetencje, edukacja techniczna, praktyczne szkolenia i budowanie lokalnego zaplecza specjalistów, które będą kluczowe dla powodzenia transformacji przemysłowej i energetycznej Pomorza” – podkreślała Agnieszka Rodak. 

Podczas wydarzenia przedstawiono także koncepcję szerszego spojrzenia na rozwój kompetencji dla nowoczesnego przemysłu. Spółka Rumia Invest Park naturalnie rozwija Centrum Kompetencji i poszerza swój projekt wspierający rozwój kompetencji związanych z nowoczesnym przemysłem, energetyką jądrową oraz technologiami strategicznymi.