100-lecie Gdyni
Zaczęło się od morza…
Przygotowania do świętowania trwają. Dyskusje wokół okrągłej rocznicy miasta „z morza i marzeń” trwają nadal. Senat RP ustanowił rok 2026 Rokiem Gdyni. Uchwała ma charakter symboliczny, ale jest to pierwszy i jedyny jak dotąd, przypadek, że tak uhonorowano zostanie całe miasto.
Spotykają się dwa formalne doradcze gremia: Komitet Obywatelskich Obchodów i Komitet Honorowy Obchodów 100-lecia Gdyni, odbywają się konferencje prasowe i spotkania, różne instytucje przedstawiają swoje propozycje do programu obchodów. Aktywni są też mieszkańcy, bowiem idea tego jubileuszu to współtworzenie opowieści o mieście, budowanie wspólnotowości gdynian, umacnianie więzi mieszkańców z miastem.
„Gdynia to historia pokoleń ludzi, dla których to nie tylko punkt na mapie. To dom, wspólna, tożsamość i duma” – podkreśla Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni.
Gotowy jest już w centrum miasta jubileuszowy mural, dzieło artysty Mariusza Warasa, artysty street-artowego, grafika, znanego właśnie z niezwykłych murali. Ten jest u zbiegu ulic Batorego i 3 Maja. To wizerunek Gdyni z pierwszym układem drogowym i jeszcze nielicznymi zabudowaniami, i z brzegiem morskim. Kolorystyka muralu w odcieniach szaro-niebieskim i zieleni dobrze pasuje do otoczenia.
Na listopadowej konferencji prasowej w Teatrze Muzycznym przekazano ramowy program obchodów, przedstawiono ambasadorów Gdyni wybranych na setne urodziny miasta. Są nimi m.in. Hanna Wenda-Uszyńska, wnuczka legendarnego inżyniera Tadeusza Wendy, budowniczego portu Gdyni. Ambasadorką jest również Julita Maciejewicz-Ryś, wnuczka wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego, który spowodował, że Gdynia w bardzo krótkim czasie stała się jednym z największych i najnowocześniejszych portów na Bałtyku. Ambasadorką gdyńskiej kultury został Maja Gadzińska, solistka Teatru Muzycznego w Gdyni, a ambasadorem gdyńskiego sportu Michał Marcjanik, piłkarz Arki Gdynia. W ramach urodzinowych 365 dni zaplanowane zostały plenerowe imprezy, przygotowywane z dużym rozmachem widowiska sportowe, zawody, festyny, koncerty. Mają one być ogólnodostępne, skierowane do gdynian i rzeszy gości, na których miasto liczy w roku 2026.
Uroczysty dzień obchodów zaplanowany na 10 lutego, czyli na dzień nadania praw miejskich Gdyni. Połączony on będzie z uroczystą historyczną paradą na ulicy 10 Lutego i koncertem na Skwerze Kościuszki. Wielkie widowisko historyczne o dziejach miasta przygotowane zostanie w technologii 3D (Video Projection Mapping) i wyświetlane będzie na fasadzie Urzędu Miasta. Poprzedzą główne urodzinowe zdarzenia imprezy sportowe, m.in. otwarcie cyklu Grand Prix Gdyni 2026. Będą to biegi na różnych dystansach, na które już zapisało się blisko cztery tysiące biegaczy. Zaplanowano też sztafetę i zawody Nordic Walking. Imprez sportowych Gdynia zapowiada dużo i różnorodnych m.in. Ironmana, mistrzostwa w boksie, tenisie, wielkie imprezy żeglarskie dla amatorów, w tym Gdynia Sailing Day, ale również Żeglarstwo bez barier, a także mecze koszykówki, ekstremalne kolarstwo i puchar świata w kolarstwie, a przede wszystkim Tour de Pologne, bowiem najstarszy polski wyścig kolarski wystartuje w 2026 roku z Gdyni.
Stu młodych Polaków na 100-lecie Gdyni wypłynie na żaglowcach Pogoria, Dar Młodzieży. Zawisza Czarny i ORP Iskra. Wiadomo już, że w lipcu 2026 roku odbędzie się w Gdyni 27. Światowy Zjazd Kaszubów.
Stół urodzinowy o długości około jednego kilometra stanie 22 sierpnia na całej alei Marszałka Piłsudskiego. To ma być nie lada spotkanie i atrakcja dla wszystkich mieszkańców. Będzie na tym stole 21 stref gastronomicznych, a Park Centralny stanie się tego dnia ciekawym miejscem aktywności gdynian. Członkowie Komitetu Obywatelskiego podkreślają, że widać w tych przygotowaniach gdyńską energię.
Wszystkie instytucje kultury działające w Gdyni włączają się w obchody jubileuszowe. Czeka nas spektakl „Ballada o Gdyni” w Teatrze Miejskim według głośnej książki Aleksandry Boćkowskiej „Gdynia. Pierwsza w Polsce”. Muzeum Miasta Gdyni przygotowuje wielką wystawę za tytułowaną „Kachu totalny” o twórczości Kazimierza „Kacha” Ostrowskiego, wybitnego artysty malarza, znakomitego profesora gdańskiej ASP. Muzeum Emigracji już bada gdyńskie DNA mieszkańców, chcąc opisać jak najwięcej historii z życia gdynian. Po raz pierwszy odbędą się w następnym roku Międzynarodowe Targi Książki w Gdyni z udziałem autorów i wydawców ze świata. Gdyńskie Centrum Festiwalowe chce pobić rekord Guinnesa i zrealizować najdłuższy na świecie lipdub, czyli teledysk, w którym osoby poruszają wargami do odtwarzanej z playbacku piosenki, a filmowane są ciekawe gdyńskie miejsca, słowem Gdynia w pigułce na taśmie filmowej. Teatr Muzyczny przygotowuje widowisko musicalowe, którego głównymi bohaterami będą Gdynia i morze. Bo przecież w tym mieście wszystko zaczęło się od morza.
Alina Kietrys
Fot. Paweł Budziński
