Najnowsze wydanie 34

 

Okladki E Wydani Magazyn Pomorski 34

Redakcja

Prezes: Grażyna Anna Wiatr
Redaktor naczelny: Zbigniew Żukowski
Zespół redakcyjny: Ewa Judycka, Anna Umięcka, Alina Kietrys, Barbara Miruszewska, Cezary Spigarski, Jerzy Uklejewski, Paweł Janikowski, Tomasz Wróblewski, Ewelina Kroll

Skład: Maciej KREDA Jurkiewicz, www.produktart.pl

Dział foto: AJF Media, Maciej Kosycarz KFP, Radosław Michalak, Sławomir Panek, Fotogrupa, Marta Domańska, Krzysztof Lewandowski/KMArt Photo

Europejskie Centrum Solidarności ma 10 lat

ecs 001 building linkowski

 

„Sercem nowej siedziby ECS jest wystawa stała, dedykowana historii Solidarności i ruchów opozycyjnych, które doprowadziły do przemian
demokratycznych w całej Europie Środkowo-Wschodniej”. To zadanie otwiera w Internecie opowieść o największym i najważniejszym dokonaniu placówki wystawienniczo-muzealnej, która wrosła już w krajobraz kulturowy i przestrzenny Gdańska.

 

Za tę wystawę, ale również za pozostałe działania ECS otrzymało w 2016 roku prestiżową nagroda Muzeum Prise 2016, przyznaną przez Radę Europy, międzynarodową organizację skupiającą prawie wszystkie europejskie państwa. Właśnie na tę wystawę zrealizowano specjalnie 220 filmów i już wiadomo, że w tej chwili w ECS jest największy zbiór archiwaliów dotyczących przemian demokratycznych w Polsce.

 

Idea tego miejsca i charakteru Europejskiego Centrum Solidarności narodziła się w roku 1998 i dojrzewała powoli. Miasto Gdańsk i gdańszczanie mają niewątpliwie znaczący udział w rozwijaniu i kreowaniu tego pomysłu, który z rozwagą odwołuje się do ważnej tradycji narodowego zrywu w sierpniu 1980 roku. I choć historia, a także codzienność weryfikują, czasami bezlitośnie, tamte ideały, nadal imponujący gmach ECS jest ważnym miejscem publicznych debat i zdarzeń o międzynarodowej randze.

 

Zaczęło się od projektu Muzeum Solidarności i wystawy „Drogi do wolności”, którą zrealizowano po dziesięciu latach od powstania zamysłu upamiętnienia Sierpnia '80. A dzisiaj, w szczególnie dobrze pomyślanych wnętrzach budynku ECS, wszystko jest ważne: archiwum, biblioteka, edukacja, wydawnictwa, mediateka, kultura, muzeum, nauka i obywatel. Gdańska Szkoła Solidarności ma renomę, podobnie jak inspirujące spotkania ze społecznikami, wielkie konferencje naukowe, wystawy, Akademia Zaangażowania, Obywatelski Dyskusyjny Klub Filmowy, oferta edukacyjna dla przedszkoli, dla szkół, dla rodzin, warsztaty dla nauczycieli, wielkie festiwale, choćby All About Freedom Festival, którego 11. edycja odbyła się w tym roku. W ciągu dziewięciu dni trwania festiwalu pokazano 19 filmów, o których dyskutowano zawzięcie, zorganizowano sześć koncertów. ECS szczególnie dla młodych tętni życiem. Codziennie kilkanaście grup zorganizowanych ze szkół, nie tylko pomorskich, zwiedza wystawę, bierze udział w prelekcjach, aktywnie przegląda materiały archiwalne.

Ważnym elementem edukacji prowadzonej przez ECS jest tradycyjna już akcja Zrozumieć Sierpień. W tym roku odbywała się po raz siódmy i było to wspólne świętowanie i „odkurzanie historii lokalnych społeczności”. A najważniejsza była „wspólnota i energia, która łączy”.

 

Zaglądam do Europejskiego Centrum Solidarności dość często, przy okazji różnych zdarzeń albo dlatego, że mogę kolejnej grupie dziennikarzy ze świata pokazać naprawdę niezwykłe miejsce. Pamiętam swój sceptycyzm, kiedy budował się gmach ECS. Należałam do grona, które wątpiło w architekturę tego budynku na postoczniowych terenach, nie byłam zachwycona bryłą o kształcie kadłuba statku obłożoną blachą kortenową. Ale teraz wiem, że to miejsce i obiekt świetnie wpisały się w przestrzeń i historyczne wartości Gdańska. Mieli więc rację twórcy, z których wymienić wypada prezydenta Lecha Wałęsę, arcybiskupa dr. Tadeusza Gocłowskiego, szefa Fundacji Centrum Solidarności Bogdana Lisa, przewodniczącego Rady Miasta, a potem prezydenta miasta Gdańska Pawła Adamowicza, NSZZ Solidarność Stoczni Gdańskiej, władze samorządowe województwa pomorskiego i ministrów kultury, których konsekwentne działanie przyniosło efekty.


Akt erekcyjny z 31 sierpnia 2005 roku, dokumentujący stworzenie żywego pomnika nieodległej solidarnościowej przeszłości, był wydarzeniem w Gdańsku. Wtedy to Europa dziękowała Solidarności. Kiedy ogłoszono konkurs architektoniczny zadbano, by pomnik Poległych Stoczniowców 1970, historyczna Brama nr 2 byłej stoczni im. Lenina i słynna Sala BHP, w której podpisano Porozumienia Sierpniowe również stanowiły historyczny szlak. Konkurs wygrało, wybrane spośród 58 zespołów architektonicznych, Przedsiębiorstwo Projektowo-Wdrożeniowe FORT z Gdańska.

 

Instytucję kultury ECS powołano w 2007 roku, a zaledwie trzy lata temu pracownicy ECS, których jest teraz blisko osiemdziesięciu, zasiedlali i urządzali nową siedzibę.

A dzisiaj wiele działań tej instytucji ma utrwaloną już renomę. Gdańskie Wykłady Solidarności, realizowane nieomal od początku wspólnie z Uniwersytetem Gdańskim, przyciągają nie tylko zainteresowanych studentów i naukowców. Przychodzą ci, którzy chcą wiedzieć albo chcą się dowiedzieć. Wrażliwość społeczna i reakcja na tematy wykładów zawsze stanowiły o sukcesie spotkań. Wykładowcami byli i są najznamienitsi naukowcy, badacze, politycy. Dyskutowali zarówno o aktualnej sytuacji w Polsce i Europie, jak i interpretowali często skomplikowane zjawiska światowe dotyczące ruchów społecznych i kulturowych, omawiali tendencje polityczne i przeobrażenia ekonomiczne.

 

Szczególnie ulubionym miejscem spotkań w ECS jest ogród zimowy; odpoczywają w nim turyści i mieszkańcy Gdańska. Udało się w tej instytucji, mimo różnych, także trudnych okresów, zintegrować historię ze współczesnością. I to jest prawdziwy, wymierny sukces wszystkich, którzy ją tworzyli i tych, którzy aktualnie pracują w Europejskim Centrum Solidarności.

 

Alina Kietrys

 

ecs 004 building linkowski

 

ecs 003 building linkowski

 

ecs 008 exhibition mehring

 

ecs 005 winter-garden mehring

 

ecs 010 exhibition mehring

 

ecs 012 exhibition mehring

© Magazyn Pomorski 2013

Tworzenie stron www megaweb.pl